KULLANICI GİRİŞİ

KAYIT OL
KIRKIGIZİSTAN, NURDOĞAN AYDOĞDUEĞİRDİR GÖLÜ, EĞİRDİR, ISPARTA, EROL AYANLARGİRESUN ADASI, GİRESUNMENCİ ADASI, BAFA GÖLÜ, SÖKE, AYDIN, AYLA AYANLARDJERBA, TUNUS, Wiem Sgaier

Sayfamız Türkiye'nin en büyük tanıtım ve doğa sporları sayfası olup ülkemiz tanıtımına hizmet etmektedir. Gezginlerin gönüllü destekleriyle arşivimiz her geçen gün büyümektedir. Henüz gezi faaliyetleri yapmamaktayız... Üye olup yazı veya fotoğrafla siz de destek verebilirsiniz...

BİTKİ FOTOĞRAFLARININ ÇEKİMİNDE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

BİTKİ FOTOĞRAFLARININ ÇEKİMİNDE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

 

 

BİTKİ FOTOĞRAFLARININ ÇEKİMİNDE DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR

 

Bir bitkiseverin gözünden.

 

Günün birinde çalışmalarını yayınlamayı düşünen doğa gezgini arkadaşlarımız, gelişigüzel fotoğraf çekerlerse, çektikleri fotoğrafların pek de işe yaramadığını sonradan farkedebilirler. Çekmiş olduğunuz bitki fotoğraflarının bilimsel açıdan amaca hizmet etmesi adına, sizlere yardımcı olmak için aşağıdaki yazıyı yazıyorum. Hangi bitkiyi, hangi tarih ve saatte, nerede, nasıl ve hangi yöntem ile çekeceğinizle ilgili genel bilgi vereceğim.

Bu yazının fotoğrafçılık tekniklerini değil, bitkiyi en doğru anlatacak fotoğrafın özelliklerini içereceğini baştan belirtmek isterim. Keza, bu konuda fikirlerini paylaşacak değerli arkadaşlarımız olacaktır.

-----------

Öncelikle fotoğraf çekimini yapacağınız mıntıkayı tanımanız,  oraya nasıl ulaşacağınızı ve kaybolmadan geri döneceğinizi harita üzerinde çalışma yaparak planlamanız gerekir. Özellikle zorlu kış şartlarında yapılacak çekimlerde (kardelen, çöpleme gibi bazı bitkilerimiz kışın çiçek açarlar) her tür olumsuz hava şartlarını göz önünde bulundurarak, çevreye haber vererek yola çıkmalısınız. Gideceğiniz mıntıka doğal veya tarihi sit alanı, orman, milli park, yayla, dağlık veya tepelik bir yer, ören yerleri, deniz kenarı vb. olabilir. Öncelikle giyiminiz, ulaşım şekliniz, almanız gereken izinler, hijyenik ve tıbbi tedarikler, su ve erzak ile teknik malzemeler bu yönde olmalıdır.

 

YANINIZDA BULUNMASI GEREKEN MALZEMELER:

 

Arazide kolay not alabilmek için kareli defter, kurşun ve tükenmez kalem, silgi, büyüteç, harita, saat, dürbün, rakım ölçer, varsa navigasyon aleti, makro çekime uygun fotoğraf makinası, karton ve koşullarla rahatça başa çıkabilmek için ip, dikiş seti, bez, su, çakı, eldiven, budama makası bulundurmanızı tavsiye ederim. 

 

FOTOĞRAF ÇEKERKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR :

 

İncelediğimiz obje bitki, konumuz ise bitkinin toprak üstünde kalan, görünen kısımlarıdır. Biliyoruz ki, bitkiler çevrenin parçasıdırlar. Bitkiyi tanımak ve tanıtmak aynı zamanda o çevreyi, o araziyi tanımak ve tanıtmak demektir.

 

İncelemede ele alınacak koşulsuz ve bağımsız değişkenler çevresel verilerdir. Çevresel veriler deyince aklımıza yer (şehir-ilçe-kaza-köy), mıntıka özelliği (doğal veya tarihi sit alanı, orman, milli park, yayla, dağlık veya tepelik bir yer, ören yerleri, deniz kenarı, yol kenarı, tarla, bahçe vb.), rakım, koordinatlar, arazi yapısı (düz-eğimli, sulak-kurak, toprak-taşlık, dağlık-ovalık, kırlık, ormanlık, kayalık, göl ve dere kenarı, sahil vb.) gelir.

 

Koşullu ve bağımlı değişken ise zamandır. Fotoğrafını çekmek istediğimiz belki sadece akşamları açacaktır, ya da kar yağdığında açacaktır, yaprakları belki sonbaharda daha belirgin hale gelecektir. Bu nedenle zamanlama bitki ile birlikte düşünülmelidir.

 

Bu değişkenleri düşünerek bitkiyi uzak (genel), yakın ve detay çekimle fotoğraflamak doğru bir yöntemdir.

 

Bitkiyi incelemeye başladığımızda şu verilere dikkat etmemiz gerekir:

 

  • Boy/yükseklik/ölçü:

Genel olarak fotoğrafı çekilen bitkinin tüm boyu görünecek şekilde kadraj ayarlaması yapılmalı ve uzaktan bakıldığında bitkinin nasıl göründüğü vurgulanmalıdır. Bazı ağaçlar tepe formları (uç noktaları) ile daha net tanınabilirler. Özellikle iğne yapraklı türlerde ladin, göknar, selvi, yalancı selviyi buna örnek verebiliriz. Genel fotoğraf olmadan yapılmış makro çekim yanıltıcı sonuçlara bizi götürür.

 

Boy/yükseklik/ölçü faktörü, çok yıllık tüm bitkilerde yıl boyu sabit kalır. Tek yıllık ve iki yıllık dediğimiz annual ve biannual yer örtücüler bunun dışındadır.

 

Boy/yükseklik/ölçü, uzak çekimle vurgulanmalıdır.

 

  • Form/biçim:

(köşeli-yuvarlak, yatay-dikey oranı, dik-sarkık oluşu)

Fotoğrafı çekilen bitkinin genel olarak yatay mı yoksa dikey mi büyüme gösterdiği, karşıdan bakıldığında en/boy oranı, geometrik bir bütünlük mü arzettiği, eğer geometrik ise küre mi, diğer çokgen prizmalardan mı, yoksa amorf; yani şekilsiz veya organik bir büyüme mi gösterdiği vurgulanmalıdır. Dallar dik olarak merkezden uzaklaşarak mı büyüyorlar, yoksa yay çizerek etrafa mı sarkıyorlar, gibi soruları cevaplayacak şekilde fotoğraf çekimine dikkat etmeliyiz.

 

Bazı bitkiler tek gövdeli, bazı bitkiler ise çok gövdelidirler. Gövdenin tekli ve çoğul oluşu bitkinin formunu çok etkiler. Bu nedenle fotoğrafta gövde özelliklerine yer vermek önemlidir. Her bir gövdeden çıkan formu genel olarak değerlendirmek bizi hatalardan uzaklaştırır.

 

Form/biçim faktörü, yaprak dökmeyen bitkilerde yıl boyu sabit kalırken, yaprak dökenlerde değişir. Yaprak dökenlerde yeşil yapraklar dökülmüş, geriye ince bir dal kalmış olabilir.

 

Form/biçim, uzak çekimle vurgulanmalıdır.

 

  • Strüktür/yapı:

(boşluk-doluluk, sık-gevşek, az-çok, küçüklük-büyüklük)

Yaprakların açık yeşil olması, dalların ayrık olması, az yapraklanma, az dallanma, az çiçek verme, küçük yapraklar, geniş açıda dallanma, dal formlarının aşağı doğru olması bitkinin zayıf bir yapı arzettiğini bize gösterir. Bunun tersi olan koyu yeşil ve büyük yapraklar, sık yapraklanma, sık dallanma, dar açıda dallanma, yukarı doğru gelişme ise dolgun bir yapı arzeder. İşte bunları fotoğraflamak bitki tanınması için önemli kıstaslardandır. Örneğin incir ağacı güçlü bir strüktüre sahiptir. Salkım söğüt ağacı ise zayıf bir strüktüre sahiptir.

 

Strüktür/yapı faktörü, yaprak dökmeyenlerde yıl boyu sabit kalırken, yaprak dökenlerde değişir.

 

Strüktür/yapı, uzak çekimle birlikte yapılan, dalların gövdeye bağlanma açısını gösterecek olan yakın çekimlerle vurgulanmalıdır.

 

  • Tekstür/doku:

(ince-kalın, zarif-kaba, düz-pütürlü, dikenli-dikensiz, parlaklık-matlık, açıklık-koyuluk)

Tekstür strüktürün detayıdır diyebiliriz. Yakın çekim gerektirir. Yaprak yüzeyinde, gövde yüzeyinde, dal yüzeyinde, çiçek yüzeyinde ve meyve yüzeyinde tekstürü yakalayabiliriz. Kabartılı gövdeye sahip olan mantar meşesi, kabartılı ve iri yapraklı olan malta eriği, tüylü çiçekleri olan geveni, meyvası tüylü olan şeftali,  geniş yaprak ayasına sahip manolya ağacı, dikenli dallara sahip gül çalısı kaba tekstüre örnektir. Kelebek çalısının ince, uzunlamasına, aşağı sarkık dal ve yaprakları açık renkli ve mat yeşilliği ile oldukça zayıf tekstürlüdür.

 

Tekstür/doku faktörü, yaprak dökmeyenlerde yıl boyu genel olarak sabit kalırken (sadece kozalak, meyve, tohum döneminde değişebilir), yaprak dökenlerde ise tüm sene boyunca değişir.

 

Tekstür/doku, detay çekimlerle her bitki bölümü için ayrı ayrı  vurgulanmalıdır.

 

  • Renk ve ton:

Bitkilerin farklı bölümlerinde farklı renkler vardır. Detaya inilmediğinde gövde kabuğu, dallar, yeşil yapraklar, çiçek yaprakları, çiçekler, meyveler, kozalaklar farklı zamanlarda farklı renkler arzederler. Bunları ayrı ayrı vurgulamak ve dolayısıyla zamanlamayı iyi ayarlamak gerekir. Sonbaharda kızıla dönen kayın veya meşe yaprağını yazın arayarak zamanınızı boşa harcamış olursunuz.

 

Fotoğraf çekiminde, bitkilerin tanınmasında kolaylık sağlayan renk faktörü, fazla güneş ışığından etkilenerek yanıltıcı da olabilir. Özellikle sarı ve uçuk beyaz renkli çiçekler çekim hatası nedeniyle beyaz çiçekli gibi görünebilir. Bu şekilde açık ve uçuk renkli çiçeklerin çekiminde ışığı iyi ayarlamak, gerekirse gölge yapıcı bir düzen kurmak gerekebilir. Bazen bir bitkinin, faklı bitkilerde farklı tonlarda çiçek açtığı durumlarla da karşılaşabiliriz. Veya tam tersi aynı renkte çiçek açan farklı bitkiler olabilir. Yanlış kanaate varmamak için fotoğraf çekiminde rengi doğru saptamak çok önemelidir.

 

Renk/ton faktörü, genel olarak tüm yıl boyunca değişir. Sadece yaprak dökmeyen bitkilerin yaprak, dal, gövde bölümleri aynı kalır.

 

Renk ve ton, dördüncü detay çekimlerde her bitki bölümü için ayrı ayrı vurgulanmalıdır.

 

  • Koku ve tad

Bitkileri tanımada önemli rol rol oynayan koku ve tad ne yazık ki henüz fotoğrafa aktarılamamaktadır. Bunu da gerçekleştirebileceğimiz günleri sabırsızlıkla bekliyorum.

 

 

FOTOĞRAF ÇEKTİKTEN SONRA VERİLERİN KAYDEDİLMESİ

 

Defterinize, yaptığınız çekimlerle ilgili verileri ne kadar ayrıntıyla kaydederseniz hem bitki bilginiz o kadar derinleşir, hem de fotoğrafçılığınız gelişir.

 

Şu verileri kaydetmenizi öneririm:

 

  • Yıl-ay-gün-saat
  • Şehir-ilçe-kaza-köy
  • Mıntıka özelliği
  • Hava durumu (güneşli-kapalı, sıcak-soğuk, rüzgarlı-sakin, karlı-yağmurlu-dolu yağışlı).
  • Rakım
  • Coğrafi koordinatlar
  • Arazi yapısı
  • Özel bir teknikle çekim yapıldıysa bu tekniğin özellikleri (renkli filtre kullanıldıysa vb.).
  • Bitkinin yaprak veya çiçeğine ait koku olup olmadığı bilgisi
  • Çevrede göze çarpan diğer bitkiler (ve mükünse fotoğrafları)
  • Fotoğraf numarası: Fotoğraf çekiminde fotoğrafa verilen numara önceden belirlenmeli, bu numara aynen deftere aktarılmalıdır ki veriler karışmasın. Bir fotoğraf çekimine ilaveten yardımcı fotoğraf çekimleri yapıldıysa, sıraya dikkat edilmeli; detay ve yakın çekimden uzak çekime doğru sıralanmalıdır. Fotoğraf numarası detay çekimde 0001 ise mümkünse buna yardımcı uzak çekimlere sırası ile 0001-a, 0001-b, 0001-c gibi isimler verilebilir. Çevrede göze çarpan ve sıklıkla rastlanan diğer bitkiler için de genel fotoğraf çekimi yapılarak bunlar da ilgili bitki fotoğrafına 0001-1, 0001-2, 0001-3... olarak eklenmelidir.

 

Örnek: Boyu 50 cm. olan çan çiçeği, çevresindeki üçgül ve atkuyruğu bitkisi ile bir yaşam birlikteliği kurmuş olsunlar. Çan çiçeğininin 50 cm. boyunu komple gösterecek şekilde yapılacak olan  genel çekime 0001 diyelim. 2. çekimi daha yakından yapıyoruz. Çiçek ve yaprak bağlantısınız görünecek şekilde çekiyoruz ; 0001-a numarasını veriyoruz. 3. çekimde sadece yapraklarını çekiyoruz ; 0001-b numarasını veriyoruz. 4. çekimde sadece çiçek çekiyoruz ; 0001-c numarasını veriyoruz. Sıra üçgül çekimine geliyor. Buna da 0001-1 diyoruz. Atkuyruğu çekimine de 0001-2 diyoruz.

 

Kuşbakışı (tepeden) çekim yapmamanızı öneririm. Derinlik ve profil bitki hizasında eğilerek yandan yapılan çekimlerde netlik kazanır. Sapın ucunda çiçek varsa, çiçeğin iç tablasını göstermeniz gerekiyorsa uzak çekimlerde 1/4 oranında buna izin verecek şekilde çekin. Zaten uzak çekimlerde bu noktalar ayrıca verilecektir.

 

Ayrıca:

 

  • Mümkün olduğunca ışığı yandan alacak şekilde çekim yapın.
  • Birbirine karışmış bitkileri ayırın, gerekirse sahadan uzaklaştırarak çekim yapın.
  • Tek bir bitkiye odaklanacak şekilde netlik ayarı yapın.
  • Zayıf strüktür ve tekstürlü küçük boy bitkilerde zemine siyah renk karton koyun.
  • Doğru zamanı önceden saptayın.
  • Yapraklar üzerinde birkmiş toz ve kir, yaprakların donuk görünmesine neden olur. Bunu gidermek için yanınızda taşıyacağınız su ile bitkiyi temizleyebilir, kuruduktan sonra fotoğraflayabilirsiniz.

 

Şimdi sıra bir ağaç gölgesi bulup uzanmakta.

 

 

                                                                                       Şükran Ayalp

                                                                              Peyzaj Yüksek Mimarı

 

Nerede Kalınır

Bizim Gezginleri Sizin Tesislerde Ağırlamak İstiyoruz. Tesisinizin yerini ayırmak istemez misiniz?
Bizim Gezginleri Sizin Tesislerde Ağırlamak İstiyoruz. Tesisinizin yerini ayırmak istemez misiniz?ANKARA